DE DISSERTATIONE DOCTORALI
[Excerpta ex Statutis et Ordinationibus]

Statuta, art. 63,1

Argumentum dissertationis a candidato electum post approbationem Moderatoris in Secretariatu Instituti inscribitur.

• Ord.: Moderator dissertationis inter professores stabiles Instituti a candidato eligitur; a Consilio autem Academico concedi potest ut moderator sit alius docens qui peculiares cum Instituto relationes habet.
• Postquam argumentum in Secretariatu inscriptum est, a Rectore designatur secundus relator, qui de progressu dissertationis a candidato certior subinde fiat; si moderator professor stabilis Instituti non est, talis sit secundus relator. Quattuor annis post inscriptionem, si thesis nondum defenditur, fit in Secretariatu renovatio inscriptionis argumenti [1].

Art. 63,2

Post sufficientem argumenti inquisitionem candidatus schema conficere debet quo dissertationis utilitas, methodus adhibita et conclusiones praevidendae exponatur. Schema a moderatore dissertationis et ab alio docente approbari debet.

• Ord.: In Facultate Biblica, schema confici non potest ante experimentum finale anni praeparationis superatum.
• Alter docens qui schema approbare debet sit secundus relator, nisi ratio gravis aliud suadet.

Art. 63, 3

Post schema approbatum candidatus dissertationem redigit, quae iuxta normas infra definitas exaranda est.

• Ord.:  1.Dissertatio conscribi potest aut lingua latina aut aliqua ex his recentioribus: anglica, gallica, germanica, hispanica, italica.
  
  
• 2. In dissertatione conscribenda, hae normae communiter observandae sunt:
  • dissertatio saltem ducentis paginis consistere debet, neque vero paginas quingentas excedat; in hoc paginarum numero textus et notae computantur, non vero bibliographia et indices (notas vero altero volumine ejusdem mensurae referri saepe praestat); exceptiones de paginarum numero a Rectore concedi possunt, auditis duobus relatoribus, antequam liber confectus est;
  • charta adhibeatur mensurarum magis usitatarum, scil. cm 28 x 22 vel cm 29,7 x 21;
  • pagina dactylographica computatur 27 linearum 50 percussionum, annumeratis etiam spatiis vacuis; si majoribus typis scribitur, linea 50 percussiones habeat; si vero minoribus typis scribitur, plures percussiones admittere licet, computatio autem semper efficitur mensura 50 percussionum [2].
  • quod formulas conscribendi (v.gr. modus citandi alia scripta, titulos abbreviandi, aliarum linguarum verba transcribendi, etc.) manuscriptum oportet sit perspicuum, secum semper consentaneum, secundum consuetudines propriae linguae exaratum. Auctor prae oculis habeat inde ab initio conscribendi volumen aliquod ab Instituto in sua lingua editum, ut illius linguae consuetos modos sequi valeat;
  • dissertatio ad instar libri sit nitide impressa et firmiter religata.
    
    
• 3. Dissertationis quinque exemplaria Secretariatui traduntur. Defensio fit plerumque post tres menses, ad quod tempus intervallum a die 1^o iulii ad diem 30um septembris non computatur.
• De dissertatione tradita certiores fiant omnes professores Instituti, qui jus habent dissertationem examinandi.
  
  
• 4. Simul cum dissertatione candidatus tradit Secretariatui et summarium circiter 20 linearum conscribendum lingua ipsius dissertationis et alterum summarium circiter 5 paginarum conscribendum eadem lingua. Primum summarium post revisionem a moderatore factam, in Actis Instituti publicatur, addito nomine moderatoris post titulum; alterum summarium membris commissionis, de quo ad 4., distribuitur.

Art. 63, 4

Dissertatio a moderatore et ab alio professore examinata et approbata, post discussione in Consilio Academico ad publicam defensionem admittitur.

• Ord.: Alter professor sit secundus relator, qui iam schema approbavit, nisi ratio gravis aliud suadeat. Hi relatores iudicium suum praevium Rectori tradunt. Quod iudicium praevium, si affirmativum est, ad discussionem procedere sinit, sed, prout praevium, alterum iudicium post discussione ferendum (de quo infra) obstringere nequit. Si de approbanda dissertatione relatores dissentiunt, tertius relator a Rectore designetur.
• Discussio in Consilii Academici commissione fieri solet, quae a Rectore convocatur et praesidetur. Haec commissio relatoribus et duobus aliis docentibus a Rectore nominatis constat. Hi duo non necessario ex docentibus Instituti eliguntur. Primus ex his duobus partem dissertationis, circa 50 paginas, legere tenetur ante discussionem commissionis. Discussione facta in commissione, ius admittendi habent relatores. Si dissertatio iuxta modum admittitur, correctiones desideratae ante defensionen exsequendae sunt.
• Si quis professor Facultatis vel, si casus fert, de consensu Rectoris, alterius Facultatis, cum moderatore et altero relatore ius admittendae vel reiciendae dissertationis ad defensionem desideret, totam thesim legere tenetur ac de intentione sua Rectorem certiorem facere, suum iudicium praevium, ante sessionem discussionis sicut moderator et alter relator Rectori tradendo. Hic professor sit unicus. Ut unus ex duobus aliis docentibus (de quo in paragrapho 4.2.) a Rectore designari poterit. Si non designatur, membrum Collegii Professorum, (de quo infra 5.1) esse non potest.

Art. 63, 5

Defensio cum quadam solemnitate publice fit coram collegio professorum.

• Ord.:  Collegium Professorum constat relatoribus qui dissertationem admiserunt et aliis duobus qui a Rectore nominati erant. Praesidet ipse Rector vel alius a Rectore designatus.
• Primo candidatus argumentum dissertationis ita exponit ut eius scopus, momentum, ordo praecipuaeque conclusiones clare appareant, quae expositio communiter lingua dissertationis fiat et circiter 20 momenta duret. Candidatus dein circiter per horam dissertationem defendit contra illos qui ex officio vel sponte obiectiones quaestionesve proponunt; ex officio interveniunt moderator (per 20-25 momenta), secundus relator (per 15-20 momenta) et unus ex duobus aliis (per 10-15 momenta); quae discussio fieri potest sive latine, sive italice, sive lingua alia ex condicto.

Art. 63, 6

Absoluta dissertationis defensione, iudicium de defensione ferunt omnes iudices simul, de dissertatione scripta relatores.

• Ord.:  Collegium Professorum congregatur cum praeside. Ad iudicium finale de candidato ferendum complura confluunt, quamvis alio et alio cum coefficiente: suffragia scil. quae candidatus retulit in experimentis post licentiam habitis, in dissertatione aestimanda, in eaque defendenda. In computatione autem coefficiens suffragii dati pro dissertatione scripta aequet oportet summam coefficientem quae reliquis experimentis tributa sunt [3].

Art. 63, 7

Publici iuris facere debet condidatus dissertationem totam aut saltem eius partem quae et relatorum iudicio majoris sit momenti et saltem 32 paginas textus in octavo impressas complectatur.

• Ord.:  1. Dissertatio edi non potest nisi explicita relatorum approbationem scripto data. Quapropter primus et secundus relator (et alia membra commissionis ad defensionem, si volunt) observationes tradant Rectori quam primum et non ultra 15 dies post defensionen, ut candidato tempestive communicentur. Si e correctionibus popositis ut necessariis praesertim a moderatore et a secundo relatore, nonnullae sunt quae inter se discrepant, Rectoris est rem inter utrumque relatorem componere, alium vel alios peritos advocans, si casus fert.
• Post correctiones factas, textus edendus relatoribus submittitur, qui correctionibus recognitis, approbationem scripto dant.
• Verba autem approbationis «Vidimus et approbamus ad normam Statutorum Pontificii Instituti Biblici de Urbe», subsignatis nominibus duorum relatorum, ponenda sunt a tergo primae paginae. Ibidem dies quoque approbationis apponatur ut a Secretario indicatur.
  
  
• 2. Textus ita edatur ut pagina impressa, sive quoad characteres, sive quoad margines et alia huiusmodi, speciem paginae veri libri praebeat. Si vero integra dissertatio publici iuris fit, conceditur ut etiam textus dactylographicus, modo photographico expressus, edatur, dummodo textus componatur nitide et characteribus minutis, in forma libri («rilegato» seu «en brochure») cum frontispicio externo typis excusso, et observatis aliis normis infra indicatis.
  
  
• 3. a) Si thesis, integre vel ex parte tantum, editur, in exemplaribus saltem Instituto tradendis servanda sunt haec:
  • in introductione, vel in proemio quodam, explicite dicatur de dissertatione agi ad doctoratum in Pontificio Instituto Biblico obtinendum; idipsum appareat, quatenus fieri potest, in prima pagina (de titulo) et in involucro voluminis;
  • introductio seu conspectus generalis dissertationi aut parti dissertationis edendae praemittatur, ex qua clare appareat idea, scopus et summa totius operis;
  • bibliographia totius operis sequatur quam non modo in notis, sed separatim referre necesse est;
  • index addatur totius dissertationis.
• b)  Si dissertationis pars tantum edatur, servanda, praeter quae sub 7.3 a) indicantur, sunt haec:
  • in introductione seu conspectu generali dissertationis appareat etiam locus et magnum momentum excerptorum;
  • in numero 32 paginarum, introductio, bibliographia et index non computantur;
  • si excerptum aliter publicetur (v.gr. in aliquo commentario periodico), exemplaria Instituto tradenda propria numerationem (i.e. incipiendo a pag. 1) servent, observatis aliis normis supra indicatis.
    
    
• 4. Huius editionis typis impressae saltem 50 exemplaria tradendae sunt Secretariatui, qui singula exemplaria mittenda curabit ad Sacram Congregationem pro Institutione Catholica et ad alias Universitates et Athaenaea, secundum normas et consuetudines Instituti.
  
  
• 5. Dissertatio, antequam typis impressa sit, consideratur «non publica». Potest vero, cum permissu scripto auctoris aut moderatoris quantum fieri potest, a Secretario Generali ad brevem consultationem in ipso Secretariatu vel in Bibliotheca Instituti exhiberi; requiritur insuper attestatio in scriptis petentis se dissertationem eiusve partem nullo modo reproducturum vel editurum et iura proprietatis auctoris stricte observaturum.
• Dissertatio quae post decem elapsos annos vel integra vel ex parte typis edita non fuerit, ad scientiae progressum fovendum communicari potest sive integra sive quoad partem non editam cum omnibus rationabiliter petentibus.

Ordinatio ad art. 65 c:

Diploma doctoratus candidato non traditur nisi thesis ad normam Ord. ad art. 63, 7° emendata et typis edita sit. Interim autem Rector concedere potest attestationem de examine ad doctoratum facto et feliciter superato.

---

¹ Reservatio argumentum ad alterum porro biennium (vel plura, si casus fert) extendi potest, explicita Moderatoris approbatione scripto data.

² Con l'introduzione dei programmi di elaborazione dei testi e l'uso dei caratteri proporzionali la riga di 50 battute sarebbe troppo corta, è quindi consigliato un numero superiore di battute. Lo stesso vale anche per il numero delle righe contenute in una pagina, soprattutto se per le note si usano caratteri più piccoli di quelli del testo. Però in questo caso la lunghezza massima consentita non è più di 500 pagine, ma proporzionalmente inferiore. Considerando che una pagina standard (50 battute per 27 righe) è di 1350 battute, la lunghezza massima consentita della tesi è di 675.000 battute (spazi compresi), indipendentemente dal numero della pagine. La lunghezza minima è invece di 270.000 battute. I programmi di elaborazione testi prevedono generalmente la possibilità di controllare la somma delle battute. Questo computo riguarda, naturalmente, solo testo e note della tesi, non bibliografia e indici.
Si consiglia la stampa delle pagine recto-verso.

³  Per coloro che si sono iscritti all'Anno di preparazione al Dottorato dopo il 7 giugno 2000 questa ordinatio viene modificata nel modo seguente: «La qualifica finale per il Dottorato è determinata dalla sola valutazione della tesi (80 %) e della sua difesa (20 %)».

[ Top ]

© Pontificio Istituto Biblico - 2011